Een baby die weken eerder wordt geboren dan verwacht. Voor ouders ziet de start van het ouderschap er ineens anders uit. Soms begint een periode op de neonatologie, waarin kleine stapjes veel betekenen. Voor Wereld Prematurendag spraken we met Joyce Frenken, werkzaam op de neonatologieafdeling van het Laurentius Ziekenhuis in Roermond. Zij vertelt over de zorg voor te vroeg geboren baby’s en de belangrijke rol van ouders.
Als een baby eerder komt dan verwacht
Op de neonatologieafdeling krijgen baby’s ondersteuning die past bij hun ontwikkeling. Bij een kindje dat bijvoorbeeld na 32 weken zwangerschap wordt geboren, kunnen het vasthouden van de lichaamstemperatuur, ademhaling, glucosewaarden en het groeien en drinken nog extra aandacht vragen. Een warmtebedje of couveuse kan helpen om energie te sparen. Ook wordt voeding zorgvuldig opgebouwd, soms tijdelijk via een sonde.
“Hoe jonger, hoe voorzichtiger je eigenlijk bent”, legt Joyce uit. Niet ieder kindje heeft dezelfde ondersteuning nodig. Waar de ene baby al snel zelf drinkt, heeft een ander meer tijd nodig. Dit hangt ook af van hoe vroeg een kindje geboren is. Het team kijkt steeds naar wat het beste aansluit bij de ontwikkeling van het kindje.
Ook bij het drinken vraagt ieder kindje om maatwerk. Joyce vertelt dat de afdeling verschillende flesspenen van Dr. Brown’s gebruikt, zoals de Ultra Preemie speen, Preemie speen en de T-speen, om de doorstroomsnelheid af te stemmen. Vrijwel altijd kijkt een logopedist mee bij een te vroeg geboren kindje. “Elk kind heeft wel een andere drinktechniek”, vertelt ze.
Leren kijken naar je eigen kindje
Voor ouders is een opname op de neonatologie vaak een onbekende wereld. Een klein lijfje, monitor naast het bed en soms verschillende slangetjes kunnen indrukwekkend zijn. Zelfs een eerste luier verschonen kan spannend voelen wanneer je baby nog geen twee kilo weegt. Juist dan helpt de verpleegkundige de ouders stap voor stap om vertrouwd te raken met hun kindje.
“Leer kijken naar je kindje. Dat is echt het belangrijkste.”
Op de afdeling draait het niet alleen om wat de apparatuur laat zien. De verpleegkundige vertelt dat ouders soms vooral naar de monitor kijken, terwijl hun baby zelf ook signalen geeft. “Wij zeggen: kijk niet naar die monitor, maar kijk naar je kindje.” Door aanwezig te zijn, te verzorgen en op de kleine reacties van hun baby te letten, groeit het vertrouwen. “Ouders kennen hun kind door en door”, benadrukt Joyce.
zo veel mogelijk samen blijven
In het Moeder & Kind Centrum van het Laurentius Ziekenhuis werken de kraamafdeling en neonatologie nauw samen. In de suites kunnen moeder en baby, wanneer de situatie dat toelaat, bij elkaar verblijven. De kraamverpleegkundige richt zich op de zorg voor de moeder, terwijl het neonatologieteam de baby begeleidt. Ook na het ontslag van de moeder is het in bepaalde suites mogelijk dat een ouder bij het kindje blijft slapen.
“We proberen eigenlijk zoveel mogelijk het gezin samen te houden.”
Die aandacht voor samenzijn vraagt om goede samenwerking, zeker als moeder of baby medische zorg nodig heeft. Het team zoekt waar mogelijk naar momenten waarop zij toch bij elkaar kunnen zijn. Bij spoed helpen verpleegkundigen, kinderartsen en andere zorgprofessionals elkaar. “Dat is echt teamwork. Je kunt het niet alleen”, zegt Joyce.
Naar huis op eigen tempo
Het moment waarop een premature baby naar huis mag, is voor ieder gezin anders. Daarbij kijkt het team onder meer naar de temperatuur, groei en het drinken. Soms is een kindje al voldoende stabiel, maar lukt zelfstandig drinken nog niet helemaal. In het Laurentius Ziekenhuis kunnen ouders in sommige situaties kiezen voor ontslag met sondevoeding, na training en met ondersteuning van kinderthuiszorg. Hieraan zitten wel enkele randvoorwaardes.
Dat is geen verplichting. De ouders krijgen uitleg over de mogelijkheden en kunnen aangeven wat voor hen goed voelt. Zoals Joyce zegt: “We kunnen alleen maar informatie bieden en ondersteunen. Maar de ouders moeten gewoon wel die keuze maken.” Zo blijft ook de stap naar huis afgestemd op het kind én het gezin.
Ieder klein stapje verdient aandacht
Ook na de ziekenhuisperiode blijft het contact met sommige gezinnen bestaan. Op Wereld Prematurendag stuurt het team kaartjes naar ouders van kinderen die het afgelopen jaar te vroeg zijn geboren. Soms ontmoet Joyce ouders jaren later weer. “Mensen onthouden dat gewoon. Dat is wel heel bijzonder.”
Ook Dr. Brown’s wil deze gezinnen een hart onder de riem steken. Daarom zijn 25 pakketten geschonken aan het Laurentius Ziekenhuis, die het team op 15 november kan uitdelen aan ouders van premature baby’s. Zoals de verpleegkundige duidelijk maakt, gaat het vooral om het gebaar. Namelijk ouders laten voelen dat ze gezien worden. Want juist in deze eerste periode verdient ieder stapje aandacht.
